CommunicatiePraktische tips

DISC of MBTI? De verschillenen wanneer je wat kiest

DISC en MBTI worden vaak door elkaar gehaald, maar ze meten iets anders. Dit artikel zet de verschillen op een rij en helpt je kiezen wat past.

DISC of MBTI? De verschillen en wanneer je wat kiest

Je wilt jezelf of je team beter leren kennen, en al snel kom je twee namen tegen: DISC en MBTI. Ze worden vaak in één adem genoemd, alsof het hetzelfde is. Toch meten ze iets anders, en daardoor past de een beter bij het ene doel en de ander bij het andere.

In dit artikel zet je de twee modellen naast elkaar. Je leest wat ze elk in kaart brengen, waarin ze verschillen, en wanneer je voor welke kiest. Zo maak je een keuze die past bij wat je wilt bereiken. Wil je meteen ervaren hoe een gedragsprofiel werkt? Doe dan de gratis DISC-test, dan herken je de uitleg hieronder beter terug.

In het kort

  • Je leert wat DISC en MBTI elk meten en waarin ze van elkaar verschillen.
  • Je krijgt de belangrijkste verschillen overzichtelijk op een rij.
  • Je weet wanneer DISC handiger is en wanneer MBTI beter past.
  • Je begint met je eigen profiel via de gratis DISC-test.

Wat meten DISC en MBTI eigenlijk?

Het grootste verschil zit in wat de modellen proberen te beschrijven. DISC kijkt naar gedrag dat je laat zien: hoe je communiceert, beslist en samenwerkt. MBTI kijkt naar je voorkeuren van binnenuit: hoe je energie haalt, informatie opneemt en keuzes maakt. Het ene model beschrijft dus wat anderen aan je merken, het andere hoe je vanbinnen geneigd bent te denken.

DISC

DISC deelt waarneembaar gedrag in vier stijlen: Dominant, Invloed, Stabiliteit en Consciëntieus. Het richt zich op hoe je communiceert en samenwerkt, en daarmee op gedrag dat je bewust kunt aanpassen.

Gebaseerd op het werk van psycholoog William Marston uit 1928. · Marston (1928)
MBTI

De Myers-Briggs Type Indicator deelt mensen in zestien types op basis van vier voorkeuren, zoals introvert of extravert en denken of voelen. Het richt zich op je psychologische voorkeuren en hoe je de wereld waarneemt.

Gebaseerd op de typeleer van Carl Jung uit 1921, uitgewerkt door Katharine Briggs en Isabel Myers. · Myers & Myers (1980)

De belangrijkste verschillen op een rij

Op vier punten lopen de modellen duidelijk uiteen. Dat bepaalt waarvoor ze handig zijn.

1

Wat het in kaart brengt

DISC beschrijft gedrag dat zichtbaar is in je werk: hoe direct je bent, hoe je met anderen omgaat en hoeveel zekerheid je nodig hebt.

MBTI beschrijft je innerlijke voorkeuren: waar je energie van krijgt en hoe je informatie verwerkt. Dat zit minder aan de oppervlakte en is lastiger te observeren.

2

Het aantal uitkomsten

DISC werkt met vier stijlen die je in een mix terugziet, met meestal één duidelijke voorkeur. Dat houdt het overzichtelijk en makkelijk te onthouden.

MBTI komt uit op zestien types, opgebouwd uit vier voorkeuren. Dat geeft een fijnmaziger beeld, maar vraagt ook meer uitleg voordat het bruikbaar wordt.

3

Hoe vast het ligt

Omdat DISC over gedrag gaat, kun je het bewust bijsturen. Je kunt leren om in een gesprek rustiger of juist directer te zijn.

MBTI gaat ervan uit dat je voorkeuren vrij stabiel zijn. Het beschrijft eerder hoe je van nature geneigd bent dan iets wat je per situatie omzet.

4

Waar het vooral voor wordt gebruikt

DISC wordt veel ingezet om communicatie en samenwerking te verbeteren: feedback geven, vergaderen, verkopen en leidinggeven.

MBTI wordt vaker gebruikt voor zelfinzicht, loopbaankeuzes en persoonlijke ontwikkeling, waarbij je meer over je eigen manier van denken leert.

★★★★★
Na deze training weet ik precies waarom bepaalde gesprekken altijd stroef liepen. Het zit vaak in kleine dingen: luisteren, doorvragen, je eigen communicatiestijl herkennen.
K
Karin
Deelnemer Training Effectief Communiceren

Wanneer kies je DISC en wanneer MBTI?

De beste keuze hangt af van je doel. Gaat het je om beter samenwerken en communiceren in een team, dan is DISC vaak de praktische keuze: het is snel te leren en je past het de volgende dag al toe in je gesprekken. Wil je vooral verdiepen in hoe jij denkt en keuzes maakt, bijvoorbeeld bij een loopbaanvraag, dan biedt MBTI een rijker beeld van je voorkeuren.

  • Kies DISC als je een gezamenlijke taal wilt voor communicatie en samenwerking op de werkvloer.
  • Kies DISC als je snel resultaat wilt en het inzicht direct wilt toepassen in feedback, overleg of verkoop.
  • Kies MBTI als je vooral op zoek bent naar zelfinzicht en naar hoe je van nature denkt en beslist.
  • Kies MBTI als je een loopbaankeuze of persoonlijke ontwikkeling wilt onderbouwen met een fijnmazig profiel.
  • Twijfel je? Begin dan met DISC, omdat het laagdrempelig is en je het meteen in je dagelijkse werk merkt.

Veelgehoorde misvattingen over DISC en MBTI

MisvattingHoe het echt zit
DISC en MBTI meten hetzelfde, alleen met andere woorden.
Ze meten iets anders. DISC gaat over zichtbaar gedrag en communicatie, MBTI over innerlijke voorkeuren. Je kunt dezelfde persoon dus op twee verschillende manieren beschrijven, en allebei kloppen ze op hun eigen vlak.
Je type ligt voor altijd vast.
Bij DISC niet: gedrag past zich aan de situatie aan en je kunt het bewust bijsturen. MBTI gaat uit van stabielere voorkeuren, maar ook daar bepaalt de uitslag niet wat je kunt of mag doen. Geen van beide modellen is een hokje voor het leven.
Een test vertelt precies wie je bent.
Een profiel is een hulpmiddel om een gesprek te starten, geen eindoordeel. Het laat een voorkeur zien, niet je volledige persoon. Gebruik de uitkomst om beter naar jezelf en anderen te kijken, en blijf opletten in plaats van te leunen op het label.

Begin met je eigen profiel

De snelste manier om het verschil te voelen, is door zelf een profiel te ervaren. Met de gratis DISC-test zie je in een paar minuten welke gedragsstijl jij het snelst inzet, met je kwaliteiten en je valkuilen. Daarna lees je de vergelijking hierboven met je eigen profiel in gedachten, en wordt meteen duidelijk waarom DISC zo praktisch is voor de werkvloer. Wil je daarna nog dieper op je voorkeuren in, dan kun je altijd voor een MBTI-traject kiezen.

Uit de praktijk
Wat ik vaak merk: mensen vragen welk model nou het beste is, terwijl de echte vraag is wat ze ermee willen. Voor teams die beter willen samenwerken, valt de keuze bijna altijd op DISC, simpelweg omdat ze het de volgende dag al gebruiken in hun gesprekken.
AEAchraf El Azzouzi, Senior trainer

Aan de slag met je gedragsstijl

Een model wordt pas waardevol als je het toepast. Bij DISC betekent dat: je eigen stijl kennen, die van een ander herkennen en je communicatie daarop afstemmen. Dat oefen je het beste met echte situaties uit je werk.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen DISC en MBTI?

DISC beschrijft waarneembaar gedrag en hoe je communiceert, verdeeld over vier stijlen: Dominant, Invloed, Stabiliteit en Consciëntieus. MBTI beschrijft je innerlijke voorkeuren en deelt je in op een van zestien types. Kort gezegd: DISC gaat over wat anderen aan je merken en wat je kunt bijsturen, terwijl MBTI gaat over hoe je van nature denkt en energie haalt. Daardoor is DISC praktisch voor samenwerking en MBTI meer gericht op zelfinzicht.

Is DISC of MBTI beter?

Geen van beide is in het algemeen beter, het hangt af van je doel. Wil je communicatie en samenwerking in een team verbeteren, dan is DISC meestal de praktische keuze omdat je het snel leert en direct toepast. Wil je vooral verdiepen in hoe je denkt en keuzes maakt, bijvoorbeeld bij een loopbaanvraag, dan past MBTI beter. Begin bij de vraag wat je wilt bereiken, dan volgt de keuze vanzelf.

Meten DISC en MBTI hetzelfde?

Nee. Ze beschrijven verschillende dingen. DISC richt zich op zichtbaar gedrag en communicatie, MBTI op innerlijke voorkeuren en denkstijl. Je kunt dezelfde persoon dus met beide modellen beschrijven en allebei kloppen ze op hun eigen vlak. Het is geen kwestie van andere woorden voor hetzelfde, maar van een andere invalshoek op wie iemand is en hoe hij zich gedraagt.

Hoeveel types of stijlen kennen DISC en MBTI?

DISC werkt met vier stijlen die je in een mix terugziet, waarbij de meeste mensen één duidelijke voorkeur hebben. MBTI komt uit op zestien types, opgebouwd uit vier voorkeurenparen. Dat maakt DISC overzichtelijker en sneller te onthouden, terwijl MBTI een fijnmaziger beeld geeft dat meer uitleg vraagt voordat je het kunt gebruiken.

Kun je DISC en MBTI combineren?

Ja, dat kan, omdat ze elkaar aanvullen. Je kunt DISC gebruiken om je communicatie en samenwerking te verbeteren, en MBTI om dieper inzicht te krijgen in je denkstijl en voorkeuren. In de praktijk kiezen organisaties meestal toch eerst voor één model om het simpel te houden. Wil je beide gebruiken, begin dan met het model dat het dichtst bij je directe doel ligt.

Is MBTI wetenschappelijk onderbouwd?

MBTI is populair, maar krijgt vanuit de wetenschap kritiek, vooral op de betrouwbaarheid van de indeling in vaste types. Mensen krijgen bij herhaling soms een ander type. Net als bij DISC geldt: gebruik de uitslag als hulpmiddel voor zelfinzicht en als startpunt voor een gesprek, niet als een hard oordeel. Wil je meer weten over de onderbouwing van gedragsmodellen, lees dan ons artikel over de betrouwbaarheid van de DISC-test.

Verandert je type of stijl in de loop van de tijd?

Bij DISC kan het gedrag dat je laat zien verschuiven, afhankelijk van de situatie en wat je oefent. Je voorkeursstijl blijft vaak herkenbaar, maar je kunt je gedrag bewust bijsturen. MBTI gaat uit van stabielere voorkeuren, al kan je uitslag in de loop van je leven toch wat opschuiven. Beide modellen beschrijven een richting, geen vaststaand gegeven voor altijd.

Welk model is handiger voor teams?

Voor teams is DISC meestal handiger. Het geeft een gedeelde, makkelijke taal om over communicatie en samenwerking te praten, en teamleden passen het de volgende dag al toe in hun overleg en feedback. MBTI kan waardevol zijn voor diepere persoonlijke ontwikkeling, maar vraagt meer begeleiding en uitleg voordat een team er in de praktijk mee aan de slag gaat.

Hoe lang duurt een DISC-test en een MBTI-test?

Een gedragsprofiel vul je vaak in een paar minuten in. De gratis DISC-test op deze site bestaat uit twintig situatievragen en geeft je direct een uitslag. Een MBTI-vragenlijst neemt doorgaans wat meer tijd en wordt vaak gecombineerd met een terugkoppeling door een gecertificeerde begeleider. Voor een snelle eerste indruk van je gedragsstijl is de DISC-test het laagdrempeligst.

Met welk model kan ik het beste beginnen?

Begin met DISC als je twijfelt. Het is laagdrempelig, je leert het snel en je merkt het meteen in je dagelijkse gesprekken. Doe de gratis DISC-test, bekijk je profiel en kijk of het inzicht je verder helpt in je werk. Wil je daarna dieper graven in hoe je denkt en keuzes maakt, dan kun je altijd nog een MBTI-traject overwegen. Zo bouw je je inzicht stap voor stap op.

Verder lezen

Bronnen

  1. Marston, W. M. (1928). Emotions of Normal People. London: Kegan Paul, Trench, Trubner & Co.
  2. Jung, C. G. (1921). Psychologische Typen. Zürich: Rascher Verlag.
  3. Myers, I. B., & Myers, P. B. (1980). Gifts Differing: Understanding Personality Type. Palo Alto: Davies-Black.
  4. Pittenger, D. J. (1993). The utility of the Myers-Briggs Type Indicator. Review of Educational Research, 63(4), 467-488.
Bekijk de training